Przewodniki / Program do zgłoszeń czy agencja · Aktualizacja: 19 października 2026

Oprogramowanie do deklaracji celnych czy agencja? CDS i PUESC

Szukasz oprogramowania do deklaracji celnych, bo chcesz składać zgłoszenia sam? Ani HMRC, ani polska administracja celna nie udostępniają darmowego formularza do pełnych zgłoszeń. Potrzebny jest dostęp do systemu (CDS w UK, PUESC w Polsce) i program zgodny ze specyfikacją urzędu. Wyjaśniamy, co to oznacza w praktyce i kiedy lepiej zlecić zgłoszenie agencji.

Ten przewodnik jest też dostępny po angielsku.

Krótka odpowiedź: urząd nie daje darmowego formularza do pełnych zgłoszeń

Zarówno po stronie brytyjskiej, jak i polskiej zgłoszenia celne trafiają do systemów urzędowych w postaci komunikatów elektronicznych wysyłanych z oprogramowania. W Wielkiej Brytanii HMRC pisze wprost, że jeśli składasz zgłoszenia samodzielnie, potrzebujesz specjalistycznego oprogramowania do komunikacji z systemami HMRC. W Polsce Ministerstwo Finansów jako warunek korzystania z systemu importowego AIS/IMPORT PLUS wskazuje posiadanie aplikacji zbudowanej zgodnie ze specyfikacją techniczną XML opublikowaną na PUESC.

Dlatego pytanie o „oprogramowanie do deklaracji celnych” sprowadza się zwykle do wyboru jednej z dwóch dróg:

• samodzielne zgłoszenia: własny dostęp do systemów (CDS w UK, PUESC w Polsce), własny program do zgłoszeń celnych i osoba, która zna zasady wypełniania;
• agencja celna: przekazujesz dokumenty i pisemne upoważnienie, a zgłoszenie wysyła przedstawiciel ze swojego oprogramowania.

Nie podajemy nazw ani rankingów dostawców programów. Poniżej opisujemy, czego wymagają same urzędy.

Strona brytyjska: dostęp do CDS i oprogramowanie

Customs Declaration Service (hasło CDS (po angielsku) w słowniczku) to brytyjski system zgłoszeń importowych i eksportowych, który zastąpił starszy system CHIEF. Jak wygląda on od strony praktycznej, czyli jakie zgłoszenia obsługuje i jak działają płatności, opisuje artykuł brytyjski system CDS w praktyce. Tutaj skupiamy się na tym, co trzeba mieć, żeby wysyłać zgłoszenia samemu.

Subskrypcja CDS

Według HMRC do subskrypcji potrzebujesz:

• numeru EORI zaczynającego się od GB (lub XI w Irlandii Północnej, gdzie obowiązują osobne kryteria). Numer można uzyskać w trakcie subskrypcji;
• identyfikatora Government Gateway firmy (albo własnego, jeśli działasz jako osoba fizyczna). HMRC zaznacza, że nie można użyć identyfikatora agenta;
• numeru UTR, adresu firmy zapisanego w rejestrach celnych HMRC, daty rozpoczęcia działalności, a w przypadku osób fizycznych i jednoosobowych firm numeru National Insurance.

HMRC podaje, że dostęp przychodzi w ciągu 2 godzin albo w ciągu 5 dni roboczych, jeśli urząd musi przeprowadzić dodatkowe sprawdzenia. Uwaga dla firm z numerem EORI z państwa UE: HMRC wymaga dla niego osobnego identyfikatora, bo nie da się go powiązać z tym samym kontem Government Gateway co EORI GB.

Oprogramowanie

HMRC nie sprzedaje programu do zgłoszeń. Publikuje natomiast listę firm, które dostarczają oprogramowanie do CDS, z trzema zastrzeżeniami: urząd nie rekomenduje żadnego produktu, lista nie obejmuje dostawców, którzy nie zgodzili się na publikację danych, a HMRC nie odpowiada za straty wynikające z używania tych programów. Przy każdym dostawcy widać, jakie zgłoszenia obsługuje: import, eksport, zgłoszenia uproszczone lub skład celny. Warto to sprawdzić przed zakupem.

Wyjątkiem jest eksport z Wielkiej Brytanii. HMRC udostępnia usługę online do składania i obsługi zgłoszeń wywozowych towarów wyjeżdżających z Wielkiej Brytanii (Anglia, Szkocja, Walia) poza UK, dostępną dla podmiotów z subskrypcją CDS. Do pełnego zgłoszenia importowego HMRC nadal wskazuje oprogramowanie.

Sam program to nie wszystko. Pełne zgłoszenie importowe w CDS według HMRC zawiera m.in. kod procedury celnej, kod towaru, unikalny numer referencyjny przesyłki, dane nadawcy i odbiorcy, opis, ilość i opakowanie towaru, dane o transporcie i kosztach, walutę i metodę ustalenia wartości oraz świadectwa i pozwolenia. Za terminy odpowiada zgłaszający: w lokalizacjach działających w systemie GVMS lub z wcześniejszym zgłoszeniem trzeba je złożyć przed załadunkiem towaru na prom lub pociąg.

Ćwiczyć można w bezpłatnym środowisku testowym HMRC, Trader Dress Rehearsal, gdzie nie są pobierane żadne płatności. Ono także wymaga programu od zewnętrznego dostawcy.

Strona polska: PUESC, AIS, AES i NCTS

W Polsce zgłoszenia trafiają do systemów administracji celno-skarbowej przez Platformę Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych (PUESC). Każdy obszar ma osobny system, a dla każdego PUESC publikuje specyfikacje komunikatów XML:

Ministerstwo Finansów podaje, że AIS/IMPORT PLUS zastępuje wcześniejszy system AIS/IMPORT, a komunikacja przedsiębiorców z nim odbywa się przez usługi komunikacyjne PUESC. Na wypadek niedostępności AIS/IMPORT PLUS, AES/ECS2 PLUS lub NCTS2 PLUS przewidziano procedurę awaryjną z użyciem aplikacji KOMUNIKATOR+. PUESC udostępnia też środowisko testowe.

Co trzeba mieć, żeby zgłaszać samodzielnie w Polsce

Według informacji Departamentu Ceł MF dotyczących AIS/IMPORT PLUS warunkiem korzystania z systemu jest:

• aplikacja, która potrafi wysyłać komunikaty elektroniczne do systemu, zbudowana zgodnie ze specyfikacją XML z PUESC;
• dopełnienie rejestracji w Strefie Klienta KAS i uzyskanie uprawnienia, które w formularzu na PUESC nadal nosi nazwę AIS/IMPORT.

Jeśli firma takiego uprawnienia nie ma, MF kieruje do usługi „Rejestracja firmy i działanie w jej imieniu”. Wymaga ona trzech kroków:

1. założenia konta na PUESC przez osobę fizyczną, która będzie wysyłać komunikaty;
2. rejestracji podmiotu w obszarze „cło (EORI)”, jeśli nie był wcześniej zarejestrowany;
3. zarejestrowania reprezentacji, czyli powiązania osoby z firmą, z uprawnieniami zgodnymi z posiadanym upoważnieniem.

PUESC przypomina, że przed rejestracją firma musi już figurować w CEIDG albo KRS. Rejestracja na PUESC jest też drogą do polskiego numeru EORI (więcej w przewodniku numer EORI polski i brytyjski).

Program do zgłoszeń celnych czy agencja: jak to porównać

HMRC podkreśla, że przedstawiciel nie może działać bez Twoich pisemnych instrukcji, a w instrukcji musi być zaznaczone, czy działa bezpośrednio, czy pośrednio. Przy przedstawicielstwie bezpośrednim dług celny obciąża importera, przy pośrednim agencja odpowiada solidarnie z nim. W obu przypadkach importer odpowiada za należytą staranność. Po polskiej stronie odpowiednikiem jest wspomniane powiązanie reprezentanta z firmą na PUESC.

Kiedy własny program ma sens

Własne oprogramowanie opłaca się zwykle firmom, które regularnie zgłaszają podobne towary i mają kogoś, kto na bieżąco śledzi instrukcje wypełniania i zmiany specyfikacji. Pamiętaj, że przy handlu UK–Polska jedna przesyłka może wymagać zgłoszeń w dwóch różnych systemach: wywozowego w jednym kraju i przywozowego w drugim, czasem także tranzytowego. Przy okazjonalnych wysyłkach, przeprowadzkach czy towarach wymagających pozwoleń prościej jest zlecić zgłoszenie. Jak wybrać przedstawiciela, opisujemy w przewodniku jak wybrać agencję celną na trasie UK–Polska.

Powiązane przewodniki

• Czym jest CDS (Customs Declaration Service)? Podstawy dla początkujących

• Odprawa celna zdalnie: jak wygląda współpraca z agencją UK–Polska

• Zgłoszenie celne w UE, w Polsce i w UK: od SAD do systemów elektronicznych

Źródła

• Get access to the Customs Declaration Service (GOV.UK)
• Making a full import declaration (GOV.UK)
• Get someone to deal with customs for you (GOV.UK)
• Informacje dotyczące wdrożenia systemu AIS/IMPORT PLUS (PUESC, Departament Ceł MF)
• Rejestracja firmy i działanie w jej imieniu (PUESC)

Informacje ogólne, nie porada prawna, podatkowa ani celna. Przepisy się zmieniają — przed wysyłką sprawdź aktualne wymagania w źródłach urzędowych lub u agencji celnej.