Przewodniki / Generalna gwarancja celna · Aktualizacja: 19 października 2026

Generalna gwarancja celna: co to jest i jak ją uzyskać w UE i UK

Generalna gwarancja celna to jedno zabezpieczenie, które pokrywa cło i inne należności z wielu operacji: tranzytu, składu celnego czy odroczonej płatności. W UE nazywa się zabezpieczeniem generalnym (art. 95 unijnego kodeksu celnego), w Wielkiej Brytanii customs comprehensive guarantee (CCG). Wyjaśniamy, kto może je dostać, ile można obniżyć i gdzie złożyć wniosek.

Ten przewodnik jest też dostępny po angielsku.

Gwarancja celna: co to jest

Gwarancja celna to zabezpieczenie zapłaty cła i innych należności, które w danym momencie nie są pobierane, bo towar jest np. w tranzycie, w składzie celnym albo zapłata została odroczona. Komisja Europejska opisuje zabezpieczenie jako finansowe pokrycie zawieszonych należności, wymagane zarówno dla długów, które mogą powstać (np. w tranzycie), jak i takich, które już powstały (np. przy dopuszczeniu do obrotu).

W polskich przepisach mówi się raczej o „zabezpieczeniu” niż o „gwarancji”. Według Ministerstwa Finansów w Polsce stosuje się dwie formy zabezpieczenia: zobowiązanie gwaranta (to właśnie potoczna „gwarancja”, zwykle bankowa lub ubezpieczeniowa) oraz depozyt w gotówce.

Zabezpieczenie może być:

• pojedyncze: obejmuje jedną operację lub jedno zgłoszenie;
• generalne: obejmuje wiele operacji, zgłoszeń i procedur przez dłuższy czas, do wysokości ustalonej kwoty referencyjnej.

Generalna gwarancja celna (zabezpieczenie generalne) to rozwiązanie dla firm, które regularnie korzystają z procedur celnych. Wymaga osobnego pozwolenia, i to zarówno w UE, jak i w Wielkiej Brytanii, gdzie nazywa się customs comprehensive guarantee (CCG).

Kiedy zabezpieczenie jest obowiązkowe w UE

Materiał informacyjny Departamentu Ceł MF wymienia m.in. następujące sytuacje, w których złożenie zabezpieczenia jest obowiązkowe:

• procedura tranzytu unijnego w systemie NCTS;
• prowadzenie magazynu czasowego składowania lub miejsca uznanego;
• prowadzenie składu celnego i korzystanie z pozostałych procedur specjalnych;
• dopuszczenie do obrotu, gdy zabezpieczenie zastępuje natychmiastową zapłatę, w tym przy odroczeniu terminu płatności.

Jak działa zabezpieczenie konkretnie w tranzycie (numer GRN, kod dostępu, zwolnienie gwarancji po zamknięciu operacji), opisujemy w przewodniku gwarancja tranzytowa i NCTS.

Generalne zabezpieczenie według unijnego kodeksu celnego

Kto może je uzyskać (art. 95 ust. 1 UKC)

Pozwolenie na zabezpieczenie generalne otrzymuje wyłącznie osoba, która spełnia łącznie trzy warunki:

• ma siedzibę na obszarze celnym Unii;
• spełnia kryterium z art. 39 lit. a UKC, czyli nie ma poważnych ani powtarzających się naruszeń przepisów celnych i podatkowych ani skazania za poważne przestępstwo związane z działalnością;
• regularnie korzysta z danych procedur celnych, prowadzi magazyn czasowego składowania albo spełnia praktyczne standardy kompetencji lub kwalifikacji zawodowych (art. 39 lit. d UKC).

Poziomy zabezpieczenia: obniżenie i zwolnienie

Zabezpieczenie generalne składa się do wysokości kwoty referencyjnej, ale można wnioskować o jego obniżenie:

• długi potencjalne (np. tranzyt, skład celny, uszlachetnianie czynne): obniżenie do 50%, 30% albo 0% kwoty referencyjnej, przy czym 0% oznacza zwolnienie z obowiązku złożenia zabezpieczenia (art. 95 ust. 2 UKC). MF wyjaśnia, że trzeba spełnić warunki z art. 84 rozporządzenia delegowanego, czyli warunki takie jak dla AEO;
• długi powstałe (np. odroczona płatność): upoważniony przedsiębiorca w zakresie uproszczeń celnych (AEOC) może uzyskać obniżenie do 30% kwoty referencyjnej (art. 95 ust. 3 UKC).

MF zwraca uwagę, że nawet przy zwolnieniu (poziom 0%) kwota referencyjna jest nadal wyliczana i monitorowana.

Kwota referencyjna i jej pilnowanie

Kwotę referencyjną ustala urząd celny zabezpieczenia we współpracy z firmą. Jeśli dane są dostępne, liczy się ją na podstawie operacji z ostatnich 12 miesięcy i szacowanej wielkości planowanych operacji. Monitorują ją zarówno organ celny, jak i posiadacz pozwolenia, a ten drugi ma obowiązek poinformować urząd o przekroczeniu kwoty, żeby ją podwyższyć.

Kto może być gwarantem

Gwarantem jest osoba trzecia z siedzibą na obszarze celnym Unii, zatwierdzona przez organy celne, chyba że jest akredytowaną w Unii instytucją kredytową, finansową lub ubezpieczeniową. Wykaz gwarantów zatwierdzonych przez polskie organy celne MF publikuje na podatki.gov.pl.

Jak uzyskać generalne zabezpieczenie w Polsce

1. Rejestracja. Firma musi być zarejestrowana na PUESC w obszarze cła i mieć numer EORI.
2. Wniosek WDCGU01. Wniosek o pozwolenie ważne tylko w Polsce, w procedurze innej niż tranzyt, składa się wyłącznie elektronicznie na PUESC, na formularzu WDCGU01 „Zabezpieczenie generalne”. Podpisuje się go kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem weryfikowanym certyfikatem celnym albo profilem zaufanym. W tym samym wniosku można prosić o obniżenie wysokości zabezpieczenia lub zwolnienie z obowiązku jego złożenia.
3. Rozpatrzenie. Wniosek rozpatruje dyrektor izby administracji skarbowej właściwy ze względu na siedzibę wnioskodawcy. Organ ma do 30 dni na sprawdzenie, czy wniosek można przyjąć, a od przyjęcia 120 dni na wydanie pozwolenia (z możliwością przedłużenia). PUESC podaje, że sama usługa jest bezpłatna.
4. Złożenie zabezpieczenia. Po wydaniu pozwolenia składasz zabezpieczenie w wysokości z pozwolenia (100%, 50% lub 30% kwoty referencyjnej) w urzędzie obsługującym organ, który je wydał.

Generalna gwarancja w Wielkiej Brytanii: CCG

Po stronie brytyjskiej odpowiednikiem jest customs comprehensive guarantee. Według HMRC obejmuje cło, akcyzę i VAT importowy i może zabezpieczać odroczenie płatności należności, tranzyt wspólny i unijny oraz procedury specjalne i czasowe składowanie. Ważne dla polskich firm: HMRC wymaga, by wnioskodawca miał siedzibę w UK lub w UE, nie miał w ostatnich 3 latach poważnych ani powtarzających się naruszeń przepisów celnych lub podatkowych i nie był skazany za poważne przestępstwa związane z działalnością.

W Wielkiej Brytanii CCG jest zwykle wymagana do tranzytu, chyba że firma uzyska pełne zwolnienie. W Wielkiej Brytanii (bez Irlandii Północnej) do odroczenia płatności i procedur specjalnych zwykle nie jest potrzebna. Poziom zabezpieczenia długu potencjalnego można obniżyć do 50%, 30% lub 0%. Firmy bez statusu AEO dołączają formularz CCG1F z dokumentami finansowymi, a posiadacze AEOC podają dane AEO we wniosku. Wniosek składa się online w serwisie HMRC, osobno dla Wielkiej Brytanii i dla Irlandii Północnej. Wyjątkiem jest tranzyt w obu częściach kraju na jednym numerze EORI: wtedy dla numeru GB wybiera się Wielką Brytanię, a dla numeru XI lub EORI z innego państwa UE Irlandię Północną. Krok po kroku, jak uzyskać generalną gwarancję celną po brytyjskiej stronie, opisuje artykuł jak uzyskać generalną gwarancję celną.

UE i UK w skrócie

Firma działająca po obu stronach kanału powinna więc osobno sprawdzić, jakie operacje obejmuje każde pozwolenie: zabezpieczenie generalne według UKC wydają organy celne państw UE (w Polsce dyrektor izby administracji skarbowej), a CCG wydaje HMRC, każde na własnych warunkach.

Powiązane przewodniki

• T1 w Trójmieście: dokument T1 i odprawa celna w portach Gdańsk i Gdynia

• Uszlachetnianie czynne w UK: naprawa i przetworzenie bez cła

• Deklaracja ENS i ICS2: wjazd towarów z UK do UE i do Wielkiej Brytanii

Źródła

• Zabezpieczenie długu celnego – Unijny Kodeks Celny, materiał informacyjny MF (podatki.gov.pl)
• Uzyskaj pozwolenie na zabezpieczenie generalne (PUESC)
• Guarantee – Quick Info (Komisja Europejska, europa.eu)
• Apply for a customs comprehensive guarantee to cover customs debts (GOV.UK)
• Customs authorisations: guarantee requirement (GOV.UK)

Informacje ogólne, nie porada prawna, podatkowa ani celna. Przepisy się zmieniają — przed wysyłką sprawdź aktualne wymagania w źródłach urzędowych lub u agencji celnej.