Przewodniki / Deklaracja ENS i ICS2 · Aktualizacja: 30 września 2026

Deklaracja ENS i ICS2: wjazd towarów z UK do UE i do Wielkiej Brytanii

Od 1 czerwca 2026 r. każda przesyłka wjeżdżająca do UE potrzebuje ważnej deklaracji ENS w systemie ICS2. Wyjaśniamy, kto ją składa, jakie dane trzeba przygotować i jak wygląda to samo wymaganie przy wjeździe do Wielkiej Brytanii.

Ten przewodnik jest też dostępny po angielsku.

Czym jest przywozowa deklaracja skrócona (ENS)

Przywozowa deklaracja skrócona, w skrócie ENS (od angielskiego Entry Summary Declaration), to zgłoszenie danych bezpieczeństwa i ochrony dotyczących towarów, które mają wjechać na obszar celny. Nie służy do naliczenia cła ani VAT – od tego jest zgłoszenie celne. ENS ma dać organom celnym czas na analizę ryzyka, zanim ładunek w ogóle dotrze do granicy. Dla ciężarówki jadącej z Wielkiej Brytanii do Polski oznacza to, że dane o przesyłce muszą trafić do systemu z wyprzedzeniem, a nie dopiero na promie czy w porcie.

Po brexicie ta formalność obowiązuje w obie strony: przy wjeździe towarów z UK do Unii Europejskiej (system ICS2) i przy wjeździe towarów z UE do Wielkiej Brytanii (usługa Safety and Security GB). To dwa odrębne systemy, dwie administracje i dwa zestawy wymagań. Krótką definicję po angielsku znajdziesz też w słowniczku pojęć (po angielsku).

ICS2 – ENS przy wjeździe towarów do UE

ICS2 (Import Control System 2) to unijny system wcześniejszej informacji o ładunkach. Komisja Europejska opisuje go jako narzędzie poprawiające bezpieczeństwo w międzynarodowym przewozie towarów, oparte na danych przesyłanych przed przybyciem towarów do UE.

Od kiedy ENS dla wszystkich przesyłek

System wchodził etapami, najpierw w przesyłkach lotniczych, potem w transporcie morskim. Według Komisji Europejskiej od 1 czerwca 2026 r. wszystkie przesyłki wjeżdżające na terytorium UE dowolnym środkiem transportu muszą mieć ważną deklarację ENS złożoną w ICS2 – albo, w państwach, które z tego skorzystały, połączoną ze zgłoszeniem tranzytowym. Dotyczy to więc także transportu drogowego i kolejowego, czyli typowych przewozów z Wielkiej Brytanii przez Calais, Rotterdam czy inne porty kontynentu.

Kto składa ENS

Komisja wskazuje, że dane ENS muszą zadeklarować wszyscy przedsiębiorcy, którzy wprowadzają towary do UE lub przewożą je przez UE w tranzycie. Obowiązek nie dotyczy więc wyłącznie przewoźnika – według KE dane mogą przekazywać także inni uczestnicy łańcucha dostaw. Każdy z nich może działać przez przedstawiciela, np. agencję celną.

Deklaracje składa się elektronicznie – przez wspólny portal dla przedsiębiorców (Shared Trader Portal) albo bezpośrednio przez interfejs systemowy (Shared Trader Interface). Dostęp przez interfejs wymaga wcześniejszego przejścia obowiązkowych testów zgodności.

Jakie dane są potrzebne

ENS opisuje przesyłkę pod kątem bezpieczeństwa, dlatego przewoźnik lub jego przedstawiciel musi zebrać dane od nadawcy i odbiorcy wcześniej niż przy zwykłej odprawie. Przygotuj przed wyjazdem:

• dane nadawcy i odbiorcy (nazwy, adresy, numery EORI, jeśli je mają),
• rzetelny opis towaru – nie ogólniki w rodzaju „części” czy „towar ogólny”,
• kod towaru (jeśli go nie znasz, zobacz nasz poradnik jak ustalić kod HS/CN),
• liczbę opakowań i masę,
• dane środka transportu oraz planowane miejsce i czas wjazdu do UE,
• numery dokumentów przewozowych.

Dokładny zakres wymaganych danych zależy od rodzaju transportu i roli składającego – szczegóły publikuje Komisja Europejska w materiałach dla transportu drogowego i kolejowego.

Co grozi, gdy ENS jest brak lub jest niepełna

Według Komisji organy celne mogą odrzucić niekompletną deklarację albo wystosować tzw. wezwanie ograniczające ryzyko (risk mitigating referral), czyli żądanie dodatkowych danych. Skutkiem są opóźnienia przy przybyciu towaru. Brak ważnej ENS w systemie oznacza w praktyce, że ładunek nie przejdzie sprawnie przez granicę UE, a samochód może utknąć w porcie do czasu wyjaśnienia sprawy.

ENS przy wjeździe towarów do Wielkiej Brytanii (S&S GB)

Po brytyjskiej stronie za deklaracje bezpieczeństwa odpowiada HMRC, a zgłoszenia obsługuje usługa Safety and Security GB (S&S GB). Według gov.uk czasowe zwolnienie z ENS dla towarów przywożonych z UE zakończyło się 31 stycznia 2025 r. – od tego czasu deklaracje skrócone są wymagane także przy imporcie z Unii.

Kto odpowiada po stronie brytyjskiej

HMRC wskazuje wprost, że za złożenie deklaracji odpowiada przewoźnik, który przemieszcza towary. Może jednak zlecić to osobie trzeciej, np. agencji celnej. Ważne dla małych firm: ani S&S GB, ani ICS2 nie mają interfejsu dla użytkownika – deklaracje przesyła się w formacie XML przez kompatybilne oprogramowanie. Dlatego większość przewoźników korzysta z pośrednika lub specjalistycznego systemu.

Terminy i dane w S&S GB

Deklarację można złożyć do 200 dni przed przywozem. W transporcie drogowym i promowym (RoRo) trzeba ją złożyć przed upływem minimalnego terminu albo przed zamknięciem odprawy promowej (check-in) – w zależności od tego, co nastąpi wcześniej. HMRC wymienia jako potrzebne m.in. list przewozowy lub lotniczy list przewozowy, fakturę handlową, informacje o pochodzeniu, miejscu i dacie przybycia, dane nadawcy i odbiorcy oraz numery EORI. Pełną listę elementów obowiązkowych, warunkowych i opcjonalnych HMRC publikuje w arkuszu do pobrania.

Przy przewozach przez porty obsługiwane przez GVMS warto znać też pojęcie numeru GMR – zobacz definicję GMR (po angielsku).

Porównanie w skrócie

Praktyczne wskazówki dla przewoźników i nadawców

Najczęstsze problemy nie wynikają z samego systemu, tylko z braku danych w chwili wyjazdu. Ustal w umowie, kto składa ENS w każdą stronę i kto odpowiada za kompletność danych. Nadawca powinien przekazać przewoźnikowi dokładny opis towaru i dane odbiorcy razem z dokumentami przewozowymi. Jeżeli przesyłkę obejmuje tranzyt, sprawdź, czy w danym państwie członkowskim dane bezpieczeństwa mogą być połączone ze zgłoszeniem tranzytowym, czy potrzebna jest osobna ENS. Jeśli chcesz porównać opis z perspektywy brytyjskiej, po angielsku przygotowaliśmy też przewodnik po deklaracjach ENS UK–UE (po angielsku). Krótkie wprowadzenie do tego, czym jest deklaracja ENS i kto ją składa, znajdziesz również na stronie agencji.

Powiązane przewodniki

• ENS a GMR: czym się różnią i kiedy każdy jest potrzebny

• Kontener morski z UK do Polski: odprawa krok po kroku

• Eksport z Polski do UK krok po kroku: przewodnik dla firm

Źródła

• Import Control System 2 (ICS2) (Komisja Europejska)
• Making an entry summary declaration (GOV.UK / HMRC)

Informacje ogólne, nie porada prawna, podatkowa ani celna. Przepisy się zmieniają — przed wysyłką sprawdź aktualne wymagania w źródłach urzędowych lub u agencji celnej.