Przewodniki / ENS a GMR · Aktualizacja: 30 września 2026

ENS a GMR: czym się różnią i kiedy każdy jest potrzebny

ENS i GMR często pojawiają się razem przy przejazdach ciężarówek między Wielką Brytanią a UE, ale pełnią zupełnie inne funkcje. Wyjaśniamy, kto za co odpowiada i jak oba elementy łączą się podczas jednego przejazdu.

Dwa różne narzędzia, jeden przejazd

ENS i GMR często pojawiają się w tej samej rozmowie z przewoźnikiem czy agencją celną, więc łatwo je pomylić. W praktyce odpowiadają na zupełnie inne pytania. ENS (entry summary declaration, przywozowa deklaracja skrócona) mówi służbom celnym, jaki towar wjeżdża i kto w łańcuchu dostaw za nim stoi, aby można było przeprowadzić analizę ryzyka pod kątem bezpieczeństwa. GMR (Goods Movement Reference) to numer generowany w brytyjskim systemie GVMS, który spina wszystkie zgłoszenia dotyczące ładunku z konkretnym pojazdem przejeżdżającym przez port.

Rozróżnienie ma znaczenie praktyczne, bo za każdy z tych elementów może odpowiadać inna osoba, a braki w którymkolwiek z nich mogą zatrzymać pojazd w porcie.

Innymi słowy: ENS dotyczy towaru i bezpieczeństwa, a GMR dotyczy logistyki przejazdu przez brytyjską granicę. Jedno nie zastępuje drugiego.

ENS: deklaracja bezpieczeństwa po obu stronach kanału

Wjazd do Unii Europejskiej: ICS2

Po stronie UE deklaracje ENS obsługuje system ICS2 (Import Control System 2). Według Komisji Europejskiej wszystkie podmioty gospodarcze wprowadzające towary na obszar UE lub przewożące je przez ten obszar muszą zgłosić dane dotyczące bezpieczeństwa do ICS2 właśnie w formie ENS. Od 1 czerwca 2026 r. każda przesyłka wjeżdżająca do UE, niezależnie od środka transportu, a więc także drogą i koleją, powinna mieć ważną ENS złożoną bezpośrednio do ICS2 albo w połączonej deklaracji tranzytowej w NCTS Phase 6.

Komisja podkreśla, że w zależności od organizacji łańcucha dostaw ENS może złożyć jeden podmiot albo kilka podmiotów, zgodnie z ich odpowiedzialnością umowną i dostępem do danych. Celem jest analiza ryzyka przed przybyciem towaru, tak aby wychwycić przesyłki wysokiego ryzyka, a legalny obrót przepuszczać sprawnie.

Wjazd do Wielkiej Brytanii: S&S GB

Po brytyjskiej stronie ENS dla towarów wwożonych do Wielkiej Brytanii składa się w usłudze Safety and Security GB (S&S GB). HMRC wskazuje, że odpowiedzialność za złożenie deklaracji spoczywa na przewoźniku, który może jednak powierzyć to zadanie agencji celnej lub innej osobie trzeciej. Szczegóły ENS w polskim kontekście opisuje osobny przewodnik: deklaracja ENS i ICS2 przy wjeździe do UE.

GMR: numer z GVMS dla portów RoRo

GVMS (Goods Vehicle Movement Service) to brytyjska usługa używana w portach i terminalach, przez które przejeżdżają pojazdy z towarem, w tym na trasach promowych RoRo. Według GOV.UK numer GMR tworzą sami przedsiębiorcy i przewoźnicy drogowi zarejestrowani w GVMS, jeszcze przed wyjazdem. GMR jest wymagany dla handlowych przewozów towarów między Wielką Brytanią, Irlandią Północną i UE, z wyjątkami m.in. dla towarów na własny użytek i niektórych przypadków bagażu.

W GMR podaje się odniesienia do zgłoszeń, które dotyczą ładunku w pojeździe. GOV.UK wymienia wśród nich:

• numery MRN zgłoszeń celnych,
• numery DUCR zgłoszeń wywozowych,
• numery MRN deklaracji bezpieczeństwa (ENS przy przywozie i EXS przy wywozie),
• numery dokumentu towarzyszącego tranzytowi (TAD) przy procedurze wspólnego tranzytu,
• numery karnetów ATA i TIR,
• numery EORI przedsiębiorców z odpowiednimi uprawnieniami.

GMR przekazuje się przewoźnikowi (np. operatorowi promu) w porcie, a ten sprawdza jego ważność przed wjazdem na pokład. Po przybyciu ten sam numer pozwala sprawdzić w usłudze online, czy pojazd został skierowany do kontroli. Więcej o samym systemie znajdziesz w słowniczku: GVMS (po angielsku).

Porównanie w tabeli

Jak to wygląda na trasie Dover–Calais

Weźmy ciężarówkę z towarem jadącą z Anglii do Francji i z powrotem.

Kierunek Dover–Calais (GB do UE). Przed wyjazdem trzeba mieć zgłoszenie wywozowe, a dla towaru wjeżdżającego do UE ENS w ICS2 (albo dane bezpieczeństwa w deklaracji tranzytowej NCTS, jeśli przewóz odbywa się w tranzycie). Po brytyjskiej stronie przewoźnik potrzebuje GMR, w którym znajdą się odniesienia do zgłoszeń wywozowych lub dokumentu tranzytowego. GOV.UK potwierdza, że GMR jest wymagany także dla przewozów z Wielkiej Brytanii do UE.

Kierunek Calais–Dover (UE do GB). Przy wjeździe do Wielkiej Brytanii ENS składa się w S&S GB, a do tego potrzebne są zgłoszenia przywozowe lub tranzytowe. Pojazd przechodzi przez port z GMR. HMRC zaznacza, że numerów ENS nie trzeba wpisywać do GVMS, ale można; jeżeli się je wpisuje, deklaracja musi zostać złożona w wymaganym terminie, a najpóźniej przed zamknięciem odprawy promowej.

Po stronie UE obowiązują też unijne formalności wywozowe i przywozowe, których GVMS nie obsługuje. Dlatego jeden przejazd w obie strony może oznaczać dwie różne ENS (każda przy wjeździe na inny obszar celny) i GMR dla przejazdu przez brytyjskie porty. Dla szerszego ujęcia praktycznego zobacz porównanie ENS i GMR w praktyce.

Typowe pomyłki

• Traktowanie GMR jako zamiennika ENS. GMR tylko spina odniesienia; deklarację bezpieczeństwa trzeba złożyć osobno we właściwym systemie.
• Złożenie ENS do niewłaściwego systemu. Przy wjeździe do UE właściwy jest ICS2, przy wjeździe do Wielkiej Brytanii S&S GB. To dwa odrębne obowiązki.
• Przekonanie, że ENS przy wjeździe do UE dotyczy tylko lotnictwa i morza. Od 1 czerwca 2026 r. obejmuje także transport drogowy i kolejowy.
• Brak ustalenia, kto składa ENS. W GB odpowiedzialny jest przewoźnik, nawet gdy deklarację składa agencja. Warto to zapisać w umowie.
• Tworzenie GMR przed skompletowaniem zgłoszeń. W GMR muszą znaleźć się właściwe odniesienia, np. MRN czy TAD, więc najpierw zgłoszenia, potem GMR.

Jeśli nie wiesz, czy w ogóle potrzebujesz pośrednika do tych formalności, przeczytaj czy potrzebujesz agencji celnej (po angielsku).

Powiązane przewodniki

• Dover–Calais i Eurotunel z ładunkiem: co musi mieć kierowca

• Przesyłki drobnicowe (groupage) UK–Polska: odprawa i GMR

• Towary niebezpieczne (ADR) w transporcie Polska–UK

Źródła

• Get a goods movement reference (GOV.UK)
• Making an entry summary declaration (GOV.UK)
• Import Control System 2 (ICS2) (Komisja Europejska)

Informacje ogólne, nie porada prawna, podatkowa ani celna. Przepisy się zmieniają — przed wysyłką sprawdź aktualne wymagania w źródłach urzędowych lub u agencji celnej.