Przewodniki / Demurrage i detention · Aktualizacja: 19 października 2026

Demurrage i detention – co to jest i jak odprawa celna wpływa na opłaty za kontener

Demurrage i detention – co to jest? To opłaty armatora lub terminalu za zbyt długie przetrzymanie kontenera, a nie należności celne. Najczęściej narastają jednak wtedy, gdy towar czeka na odprawę. Wyjaśniamy oba pojęcia, 90-dniowy limit czasowego składowania w UE i w UK oraz sposoby na uniknięcie rachunku – dla importerów odbierających kontenery w Gdańsku, Gdyni i w portach brytyjskich.

Ten przewodnik jest też dostępny po angielsku.

Demurrage i detention – co to jest w praktyce

Demurrage i detention to dwie opłaty za przetrzymanie kontenera, które pojawiają się na fakturze od armatora albo operatora terminalu. Nie są to cło, VAT ani opłaty urzędowe – nie ustala ich ani polska Krajowa Administracja Skarbowa, ani brytyjski HMRC. Wynikają z umowy przewozu, taryfy armatora i regulaminu terminalu. Nazwy są w branży używane podobnie, ale dokładne znaczenie, liczbę wolnych dni (free time) i stawki określa zawsze Twoja umowa.

• Demurrage – zazwyczaj opłata za to, że pełny kontener stoi w porcie lub na terminalu po wyładunku ze statku dłużej, niż pozwala czas wolny na odbiór.
• Detention – zazwyczaj opłata za przetrzymanie kontenera armatora poza terminalem ponad czas wolny, aż do zwrotu pustego kontenera do wskazanego depo.

Niektórzy armatorzy liczą oba okresy łącznie, inni osobno. Zanim statek wypłynie, poproś o potwierdzenie na piśmie: ile jest dni wolnych, czy chodzi o dni kalendarzowe czy robocze i od jakiego zdarzenia liczy się termin. To pytanie handlowe – odpowiedź jest w umowie, a nie w przepisach celnych.

Dlaczego odprawa celna tak często „produkuje” demurrage

Urząd celny nie nalicza demurrage, ale to od niego zależy, kiedy kontener może opuścić port. Dopóki towar nie zostanie zwolniony, kontener zwykle stoi na terminalu, a czas wolny się kończy. Typowe przyczyny przestoju są powtarzalne, niezależnie od tego, czy kontener przypływa do Gdańska, Gdyni czy do portu w Wielkiej Brytanii:

• zgłoszenie celne złożone dopiero po przypłynięciu statku;
• brak lub niekompletność dokumentów, o które prosi urząd (faktura, lista pakunkowa, świadectwa, pozwolenia);
• rozbieżności między fakturą, listą pakunkową i zgłoszeniem – ilości, wartości, kody towarowe;
• wytypowanie towaru do kontroli dokumentów albo rewizji;
• brak środków na cło i VAT lub nieustalony sposób rozliczenia VAT;
• brak zamówionego transportu na odbiór i zwrot pustego kontenera.

Po stronie brytyjskiej wytyczne HMRC dotyczące pełnego zgłoszenia importowego mówią wprost, że cło trzeba zapłacić, zanim towar zostanie zwolniony, i że HMRC może poprosić o dokumenty do kontroli celnej przed odprawą. Działający w HMRC National Clearance Hub (krajowe centrum odpraw) wymienia dokumenty, których zwykle potrzebuje przy kontroli dokumentów: dowody wartości, listy pakunkowe oraz wszelkie licencje i świadectwa. Ostrzega też, że brak odpowiedzi na zapytania w bezpiecznym systemie wiadomości powoduje opóźnienia. W przypadku importu morskiego Hub podaje, że stara się odprawić towar w ciągu 3 godzin od otrzymania dokumentów, jeśli dotrą między 8:00 a 15:00, a w pozostałych przypadkach do 8:00 następnego dnia. Dokumenty wysłane późnym popołudniem mogą więc kosztować jeden dzień przestoju.

Czasowe składowanie: zegar celny obok zegara armatora

Towar, który przypływa spoza UE i nie jest od razu zgłoszony do procedury celnej, trafia do czasowego składowania. Komisja Europejska wyjaśnia, że towary przybywające spoza UE są w czasowym składowaniu od chwili przybycia i przedstawienia ich organom celnym, a są wtedy pod dozorem celnym. Zgodnie z art. 149 unijnego kodeksu celnego (rozporządzenie (UE) nr 952/2013) po 90 dniach towar musi zostać objęty procedurą celną albo powrotnie wywieziony. Jeśli limit zostanie przekroczony, według Komisji organy celne mogą zbyć towar przez sprzedaż albo zniszczenie na koszt osoby, która złożyła pierwotną deklarację, ewentualnie – za zgodą urzędu – towar może zostać zrzeczony na rzecz państwa.

W Polsce, jak opisuje biznes.gov.pl, deklarację do czasowego składowania (DSK) przesyła się przez system AIS/IMPORT PLUS na portalu PUESC, najpóźniej w chwili przedstawienia towarów w oddziale celnym. Może ją złożyć importer, jego przedstawiciel albo osoba, która przejęła odpowiedzialność za przewóz towarów. Czas składowania wynosi maksymalnie 90 dni i liczy się w dniach kalendarzowych.

Wielka Brytania ma własną, podobną zasadę. HMRC podaje, że czasowe składowanie pozwala odroczyć pełne zgłoszenie oraz zapłatę cła i VAT importowego do 90 dni, a po tym terminie trzeba zapłacić należności i objąć towar procedurą, zapłacić karę albo wywieźć towar – a towar może zostać zajęty. W miejscach bez czasowego składowania termin na zgłoszenie wyznacza operator danej lokalizacji.

Do tego dochodzą ograniczenia samego składowania. Komisja Europejska zaznacza, że w czasowym składowaniu dozwolone są tylko czynności potrzebne do zachowania towaru, na przykład chłodzenie. HMRC podobnie wymaga, by towar pozostawał w zatwierdzonym miejscu, a opakowania można otwierać wyłącznie w celu niezbędnej kontroli lub zabezpieczenia towaru. Nie da się więc „na szybko” rozładować kontenera w czasowym składowaniu tylko po to, by oddać go armatorowi.

Jak uniknąć opłat – lista kontrolna

Większość rachunków za demurrage i detention da się powiązać z czymś, co można było zrobić przed przypłynięciem statku.

• Przed rezerwacją potwierdź na piśmie czas wolny, sposób liczenia dni i adres depo do zwrotu pustego kontenera.
• Przygotuj zgłoszenie z wyprzedzeniem. W UK HMRC dopuszcza złożenie zgłoszenia przed przybyciem towaru, przy czym formalnie zostaje ono przyjęte dopiero po przybyciu i przedstawieniu towaru.
• Miej gotowe skany faktury, listy pakunkowej oraz świadectw i pozwoleń, aby wysłać je od razu po wezwaniu.
• Sprawdź, czy kody towarowe, wartości i ilości są identyczne na fakturze, liście pakunkowej i w zgłoszeniu.
• Ustal przed przypłynięciem, jak zostaną rozliczone cło i VAT importowy.
• Zamów transport na odbiór i zwrot pustego kontenera równolegle z odprawą, a nie po niej.
• Codziennie sprawdzaj komunikaty z systemu celnego lub od agencji i odpowiadaj tego samego dnia.

Jeśli wiesz, że towar nie będzie potrzebny przez dłuższy czas, nie zostawiaj go na nabrzeżu. W UK HMRC przewiduje magazyn celny, w którym można przechowywać towar, aby odroczyć zapłatę cła i VAT importowego, także w magazynie publicznym prowadzonym przez inną firmę – wtedy kontener można rozładować i zwrócić. Szczegółowy przebieg samej odprawy kontenera opisujemy w przewodniku kontener morski z UK do Polski: odprawa krok po kroku, a etapy w polskim porcie – w tekście o odprawie kontenera w porcie w Gdańsku.

Gdy opłaty już rosną

Po upływie czasu wolnego liczy się tempo. Najpierw ustal, co dokładnie blokuje kontener: zapytanie urzędu, kontrola, nieopłacone należności czy po prostu brak przewoźnika. Odpowiadaj na zapytania tym kanałem, którym przyszły, od razu przesyłaj korekty i równolegle organizuj odbiór. Następnie skontaktuj się z armatorem i terminalem – tylko oni mogą potwierdzić, ile dni płatnych już narosło i czy możliwe jest wydłużenie czasu wolnego. Praktyczne omówienie przyczyn i sposobów zapobiegania przy imporcie do UK znajdziesz w artykule Easy Clearance o tym, jak uniknąć demurrage i detention.

Zachowaj też pełną historię korespondencji. Jeśli opóźnienie spowodowała osoba trzecia – na przykład dostawca, który wystawił błędną fakturę – oś czasu z datami wezwań i przesłania dokumentów będzie podstawą do rozmowy o tym, kto pokrywa rachunek.

Powiązane przewodniki

• Biżuteria i zegarki z UK do Polski: cło, VAT i pochodzenie

• Dzieła sztuki i antyki z UK do Polski: licencje i pochodzenie

• Eksport okien i drzwi do UK: odprawa, pochodzenie, CE/UKCA i palety

Źródła

• Temporary storage – art. 149 UKC (Komisja Europejska, europa.eu)
• Złóż deklarację do czasowego składowania (biznes.gov.pl)
• How to put goods into a temporary storage facility (GOV.UK)
• Making a full import declaration (GOV.UK)
• National Clearance Hub (GOV.UK)

Informacje ogólne, nie porada prawna, podatkowa ani celna. Przepisy się zmieniają — przed wysyłką sprawdź aktualne wymagania w źródłach urzędowych lub u agencji celnej.