Przewodniki / Procedura 42 · Aktualizacja: 30 września 2026

Procedura 42: import z UK bez VAT i dostawa do innego kraju UE

Jak zaimportować towar z Wielkiej Brytanii przez Polskę bez płacenia polskiego VAT importowego, gdy od razu jedzie on do klienta w innym kraju UE — warunki z przepisów, terminy i pułapki.

Ten przewodnik jest też dostępny po angielsku.

Firma, która sprowadza towar z Wielkiej Brytanii przez Polskę, ale docelowo sprzedaje go klientowi w innym kraju UE (np. w Niemczech czy Czechach), nie zawsze musi płacić polski VAT z tytułu importu. Służy do tego procedura celna 42: dopuszczenie towaru do obrotu z jednoczesnym zwolnieniem importu z VAT, bo zaraz potem następuje wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów (WDT). Cło płaci się normalnie — zwolnienie dotyczy wyłącznie podatku VAT.

Na czym polega zwolnienie

Podstawą w Polsce jest § 4 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień (wydanego na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy o VAT). Przepis zwalnia od podatku import towarów, gdy ich miejscem przeznaczenia jest inne państwo członkowskie, a wywóz z Polski nastąpi w ramach wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów.

W praktyce VAT nie znika, tylko „przesuwa się" tam, gdzie towar jest konsumowany. Polski importer wykazuje WDT (co do zasady ze stawką 0%), a nabywca w kraju przeznaczenia rozlicza wewnątrzwspólnotowe nabycie u siebie. Jeśli ktoś chce zrozumieć samą mechanikę rozliczeń na przykładach, dobrym uzupełnieniem jest wyjaśnienie procedury 42 i zerowego VAT przy imporcie.

Uwaga na częste nieporozumienie: warunków procedury 42 nie znajdziesz w art. 37 ustawy o VAT. Ten artykuł dotyczy zapłaty podatku określonego w decyzjach organu celno-skarbowego i odsetek. Warunki zwolnienia są w § 4 rozporządzenia, a warunki stawki 0% dla WDT — w art. 42 ustawy.

Warunki w momencie importu

Zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia importer, który dokonuje WDT, musi być zarejestrowany jako podatnik VAT UE, a w chwili importu:

podać swój ważny polski numer identyfikacji podatkowej na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych (z prefiksem PL),
przedstawić dowód, że towary są przeznaczone do transportu lub wysyłki z Polski do innego państwa członkowskiego,
podać ważny numer VAT nabywcy nadany w państwie przeznaczenia — albo, gdy przemieszcza własne towary do innego kraju UE, własny numer VAT nadany w tym państwie.

Na zgłoszeniu importowym musisz więc mieć komplet danych o dalszej dostawie już w dniu odprawy. Do samej odprawy potrzebny jest też numer EORI (po angielsku), a jak wygląda zgłoszenie od strony pól i dokumentów, opisujemy w przewodniku co zawiera zgłoszenie celne.

Warunki po imporcie: informacja podsumowująca

Zwolnienie nie jest „bezwarunkowe na zawsze". W terminie 4 miesięcy po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu, importer musi przedstawić organowi celnemu dokument potwierdzający wykazanie tej WDT w informacji podsumowującej (VAT-UE). Jeśli w informacji podsumowującej są też inne dostawy i nie da się zidentyfikować tej konkretnej, trzeba przedstawić zaświadczenie naczelnika urzędu skarbowego potwierdzające złożenie informacji w zakresie tej dostawy.

Warunki stawki 0% dla samej dostawy

Zwolnienie z VAT przy imporcie idzie w parze z prawidłowo udokumentowaną WDT. Art. 42 ustawy o VAT i serwis podatki.gov.pl wskazują trzy podstawowe warunki:

nabywca ma właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, nadany przez jego państwo, i podał go dostawcy,
przed upływem terminu na złożenie deklaracji podatnik ma w dokumentacji dowody, że towar został wywieziony z Polski i dostarczony nabywcy w innym państwie członkowskim,
w chwili składania deklaracji podatnik jest zarejestrowany jako podatnik VAT UE.

Dowodami są przede wszystkim dokumenty przewozowe od przewoźnika lub spedytora, z których jednoznacznie wynika dostarczenie towaru do miejsca przeznaczenia, oraz specyfikacja poszczególnych sztuk ładunku. Przy transporcie własnym ustawa wymaga dodatkowego dokumentu z m.in. danymi stron, adresem dostawy, opisem i ilością towaru, potwierdzeniem przyjęcia przez nabywcę oraz rodzajem i numerem rejestracyjnym pojazdu. Ponadto stawka 0% nie ma zastosowania, jeśli podatnik nie złożył informacji podsumowującej albo podał w niej nieprawidłowe dane — chyba że należycie wyjaśnił uchybienie na piśmie naczelnikowi urzędu skarbowego.

Zabezpieczenie i kara za spóźnienie

Rozporządzenie przewiduje mechanizm dyscyplinujący. Jeśli w okresie 12 miesięcy przed importem importer naruszył warunek przedstawienia dokumentów w terminie 4 miesięcy (w odniesieniu do towarów importowanych w ciągu poprzednich 17 miesięcy), może korzystać ze zwolnienia tylko po złożeniu zabezpieczenia w wysokości niepobranego podatku. Gdy przy takim zabezpieczeniu znów nie dostarczy dokumentów w terminie, kwotę VAT pokrywa się z zabezpieczenia.

Jedno spóźnienie z potwierdzeniem informacji podsumowującej może oznaczać, że przez kolejny rok każdy import w procedurze 42 wymaga zabezpieczenia równego kwocie VAT. Pilnuj kalendarza 4-miesięcznego terminu dla każdej odprawy osobno.

Przedstawiciel podatkowy

Firma, która w Polsce wyłącznie importuje towary przeznaczone do innego kraju UE i wywozi je w ramach WDT, a nie jest czynnym podatnikiem VAT, może działać przez przedstawiciela podatkowego (art. 18d ustawy o VAT). Wtedy to przedstawiciel w momencie importu podaje swój numer VAT UE i przedstawia kopię umowy, a pozostałe warunki stosuje się do niego odpowiednio. Przedstawiciel odpowiada solidarnie z podatnikiem za zobowiązanie podatkowe, które rozlicza.

Kiedy procedura 42 się opłaca

Towar z UK wjeżdża do UE przez Polskę, ale kupującym jest firma z innego państwa członkowskiego — nie trzeba wtedy płacić polskiego VAT importowego (23% dla stawki podstawowej) i czekać na jego odliczenie.
Dostawy są regularne i firma ma już uporządkowane rozliczenia WDT oraz informacje podsumowujące.
Dokumenty transportowe do kraju przeznaczenia da się pozyskać rutynowo od przewoźnika.

Mniej sensu ma przy jednorazowych, drobnych przesyłkach albo gdy nie wiadomo jeszcze, komu i dokąd towar zostanie sprzedany — warunki trzeba spełnić już w dniu odprawy. Warto też ustalić z kontrahentem warunki dostawy (patrz przewodnik o Incoterms i tym, kto płaci cło).

Najczęstsze ryzyka

Towar zostaje w Polsce albo trafia do innego odbiorcy niż wskazany — brak podstaw do zwolnienia i WDT.
Nieaktywny numer VAT nabywcy — sprawdzaj go w systemie VIES przed odprawą.
Brak lub błędy w informacji podsumowującej — tracisz stawkę 0% i narażasz się na wymóg zabezpieczenia przy kolejnych importach.
Słabe dowody dostarczenia — dokument przewozowy musi jednoznacznie potwierdzać dostarczenie do miejsca przeznaczenia.

Powiązane przewodniki

Planujesz import z UK z dalszą dostawą w UE?

Easy Clearance to agencja celna UK–UE, która obsługuje zgłoszenia importowe i eksportowe, tranzyt T1/T2 oraz przeprowadzki UK–Polska. Na ich stronie znajdziesz omówienie procedury 42 z przykładami.

Przeczytaj o procedurze 42

Źródła

Informacje ogólne, nie porada prawna, podatkowa ani celna. Przepisy się zmieniają — przed wysyłką sprawdź aktualne wymagania w źródłach urzędowych lub u agencji celnej.