Przewodniki / CITES UK–Polska · Aktualizacja: 30 września 2026

Zezwolenia CITES między UK a Polską: instrumenty, skóry, drewno

Instrument z palisandrem, antyk z kością słoniową czy torebka ze skóry egzotycznej mogą na granicy UK–UE wymagać dokumentu CITES. Sprawdź, kiedy potrzebne jest zezwolenie, jakie są wyjątki i jak złożyć wniosek w APHA.

Ten przewodnik jest też dostępny po angielsku.

Gitara z podstrunnicą z palisandru, stary fortepian z klawiszami z kości słoniowej, torebka ze skóry krokodyla albo meble z egzotycznego drewna – na co dzień nikt nie myśli o nich jak o „towarze kontrolowanym”. Na granicy między Wielką Brytanią a Unią Europejską mogą jednak wymagać dokumentu CITES. Ten przewodnik wyjaśnia, jak działa brytyjska strona procedury według wytycznych GOV.UK i co wiadomo o stronie unijnej z oficjalnych stron Komisji Europejskiej.

Czym jest CITES i dlaczego dotyczy przeprowadzek

CITES to międzynarodowa konwencja o handlu dzikimi zwierzętami i roślinami zagrożonymi wyginięciem. Obejmuje nie tylko żywe zwierzęta i rośliny, ale też wyroby z nich: drewno, kość słoniową, skóry, muszle czy koral. Po brexicie przejazd między Wielką Brytanią a Polską jest przekroczeniem granicy zewnętrznej UE, więc przepisy CITES stosuje się tak samo jak przy wysyłce z każdego innego kraju spoza Unii.

Według GOV.UK zezwolenie CITES trzeba uzyskać, gdy okaz gatunku chronionego wjeżdża do Wielkiej Brytanii (Anglii, Szkocji, Walii) lub z niej wyjeżdża – w tym przy przemieszczeniach do i z UE. Brytyjskie zezwolenia wydaje APHA (Animal and Plant Health Agency).

Jakie przedmioty najczęściej wymagają sprawdzenia

Instrumenty muzyczne z elementami z kości słoniowej lub z niektórych gatunków drewna (brytyjskie wytyczne dla muzyków wymieniają m.in. mahoń i heban).
Wyroby ze skór egzotycznych, np. krokodyli.
Meble, rzeźby i przedmioty z drewna gatunków objętych CITES.
Pamiątki z podróży: muszle, koral, kawior, wyroby z drewna agarowego.
Antyki z kością słoniową lub szylkretem.

To, czy konkretny gatunek jest objęty CITES, sprawdzisz w bazie Species+, na którą odsyła GOV.UK. Nie każdy palisander ani każda skóra podlega kontroli – decyduje gatunek, a nie wygląd materiału.

Wyjątki dla rzeczy osobistych

GOV.UK przewiduje ograniczone zwolnienie dla przedmiotów przewożonych w bagażu osobistym na własny użytek. Lista jest krótka i dotyczy konkretnych ilości, m.in.:

do 125 g kawioru w indywidualnie oznakowanych pojemnikach,
do 4 przetworzonych wyrobów z gatunków krokodyli (bez mięsa i trofeów myśliwskich),
do 3 muszli skrzydelnika wielkiego (queen conch),
do 4 martwych koników morskich,
do 3 okazów przydaczni (giant clam), łącznie maks. 3 kg,
do 1 kg wiórów, 24 ml olejku i 2 zestawów koralików z drewna agarowego.

Zwolnienie nie obejmuje okazów żywych ani gatunków objętych dodatkowymi, surowszymi ograniczeniami (np. tygrysy, niedźwiedzie, nosorożce). GOV.UK zaznacza też, że kraj docelowy może mieć własne wymagania – trzeba je sprawdzić osobno. Instrumenty, meble i antyki z kością słoniową nie są na liście zwolnień.

Instrumenty muzyczne: certyfikat MIC

Muzycy, którzy przewożą instrument z materiałami chronionymi w celach niekomercyjnych – na koncerty, trasy czy nagrania – mogą wystąpić do APHA o certyfikat instrumentu muzycznego (musical instrument certificate, MIC). Według GOV.UK certyfikat jest bezpłatny, ważny trzy lata i przeznaczony dla osób, które wielokrotnie przekraczają granice z tym samym instrumentem. Jeśli wyjeżdżasz z zespołem i sprzętem, warto przy okazji przeczytać przewodnik o karnecie ATA dla muzyków i ekip filmowych – karnet i dokument CITES to dwie różne sprawy i jeden nie zastępuje drugiego.

Uwaga: MIC dotyczy przemieszczeń niekomercyjnych. Sprzedaż instrumentu po przywozie to już handel, który wymaga standardowego zezwolenia.

Wyznaczone porty wejścia i wyjścia

Okazy CITES muszą przekraczać granicę przez wyznaczony port lądowy, morski lub lotniczy. Wśród portów obsługujących ruch ro-ro wytyczne GOV.UK wymieniają m.in. Dover, Eurotunnel, Felixstowe, Harwich i Portsmouth; pełną listę publikuje osobna strona GOV.UK. Na liście wyznaczonych lotnisk są m.in. London Heathrow, Gatwick, Stansted, Luton, Manchester, Birmingham International i Edinburgh, a wśród portów morskich i lądowych – oprócz wymienionych – także Hull, Immingham, Tilbury, London Gateway, Southampton i Holyhead. Przy żywych zwierzętach dochodzi jeszcze wymóg, by port miał odpowiedni punkt kontroli granicznej – nie każdy wyznaczony port go ma. Wszystkie zezwolenia i certyfikaty CITES przedstawia się brytyjskiej Straży Granicznej (UK Border Force), która je sprawdza i potwierdza – kopia z potwierdzeniem wraca do Ciebie.

Jeśli import nie zostanie zgłoszony jako objęty CITES, Border Force może zająć towar i wszcząć postępowanie karne wobec osób zaangażowanych. Przy przeprowadzce z mieszanym ładunkiem oznacza to, że przedmioty CITES trzeba wskazać przewoźnikowi i agencji celnej, zanim ciężarówka ruszy.

Jak złożyć wniosek w APHA

Sprawdź w Species+, czy gatunek jest objęty CITES.
Ustal kod celu transakcji (trade term code), o którym mówi GOV.UK.
Złóż wniosek w cyfrowej usłudze „apply for a CITES permit”, która zastąpiła formularze papierowe.
Poczekaj na decyzję – APHA rozpatruje każdy wniosek indywidualnie i stara się to zrobić w ciągu 30 dni. Niektóre sprawy trafiają do doradców naukowych (Kew przy roślinach, JNCC przy zwierzętach), co może wydłużyć czas.
W razie wątpliwości napisz do APHA: wildlife.licensing@apha.gov.uk.

Planuj z wyprzedzeniem: dokument powinien być gotowy przed terminem transportu, a nie w dniu załadunku.

Strona unijna – przywóz do Polski

Brytyjskie zezwolenie wywozowe to połowa sprawy. Komisja Europejska wyjaśnia, że dla wielu gatunków wymienionych w załącznikach CITES lub unijnych przepisach o handlu dziką fauną i florą potrzebne jest zezwolenie lub świadectwo także przy wjeździe do UE. Bez niego przedmiot może zostać zajęty przez służby celne, a właściciel ryzykuje wysoką grzywnę. Dokumenty unijne wydają krajowe organy zarządzające CITES – to one wskażą, jakie wymagania obowiązują w Polsce. Komisja opublikowała też osobne pytania i odpowiedzi o instrumentach muzycznych z kością słoniową.

Szczegóły polskiej procedury, terminy i typowe kategorie towarów opisuje artykuł o tym, jak wygląda przywóz okazów chronionych CITES z UK do Polski. Jeśli przewozisz także dzieła sztuki i antyki, zajrzyj do przewodnika o dziełach sztuki i antykach z UK do Polski.

Najczęstsze błędy

Założenie, że przedmiot „stary” albo „prywatny” automatycznie nie wymaga dokumentów.
Pominięcie przedmiotów CITES w spisie rzeczy przy przeprowadzce.
Wybór portu, który nie jest wyznaczony dla CITES.
Uzyskanie tylko brytyjskiego dokumentu bez sprawdzenia wymagań po stronie UE.
Wniosek składany kilka dni przed wyjazdem, choć rozpatrzenie może trwać do 30 dni.

Powiązane przewodniki

Przewozisz przedmioty objęte CITES do Polski?

Easy Clearance to agencja celna UK–UE, która obsługuje zgłoszenia importowe i eksportowe, tranzyt T1/T2 oraz przeprowadzki UK–Polska. Pomoże przygotować odprawę przesyłki z przedmiotami wymagającymi dokumentów CITES.

Przeczytaj o imporcie CITES z UK

Źródła

Informacje ogólne, nie porada prawna, podatkowa ani celna. Przepisy się zmieniają — przed wysyłką sprawdź aktualne wymagania w źródłach urzędowych lub u agencji celnej.